Nuve Recipe

Genel Bakış

Nuve Recipe, süreç endüstrileri (gıda, kimya, aktif karbon, kozmetik, deterjan vb.) için reçete (formül × rota × proses parametreleri) ana veri yönetimi ve üretim partisi / lot izlenebilirliği sağlar. Oracle ERP (malzeme/finans master'ı), Asprova APS (planlama) ve saha icra sistemleri (MES) arasında oturan bağımsız bir reçete katmanıdır: ERP formülü besler, Nuve Recipe rotayı sahiplenir, ikisi burada birleşir ve planlama/icra sistemleri bu birleşik reçeteyi girdi olarak alır.

Temel Kavramlar

• Reçete (Recipe) — bir ürünün formül (BOM) ve rota (routing) bileşenlerinin birleşimi; versiyonlanır ve onay akışından geçer.
• Rota & Operasyon — üretim adımları, öncelik ilişkileri (bir operasyon bitmeden diğeri başlayamaz) ve kaynak/iş merkezi ataması.
• Proses Parametresi — bir operasyonun sıcaklık/basınç/süre/oran standardı: hedef değer + min/max limit. Süreç endüstrisinde reçete yalnızca formül değil bu rejimdir (aktif karbonda karbonizasyon 550 °C, aktivasyon 900 °C ± 25, buhar oranı 1.2 kg/kg). Kritik işaretli parametreler (CPP) spec dışına çıkarsa parti tamamlanamaz.
• Varyant & Çıktı Fraksiyonu — bir ham girdiden çıkan ürün fraksiyonlarının statik modeli. Fraksiyon seti sabit değildir, sektöre göre tanımlanır: aktif karbonda mesh (4x8, 8x30, 12x40, 30x60, PAC, FINES), gıdada solid/flake.
• Kalibre Dağılımı — parti/gemi bazlı, hangi varyanttan yüzde kaç geldiğinin planlama tarafından girilen dinamik verisi; varyant kataloğuyla birleşince ağırlıklandırılmış üretim projeksiyonu hesaplanır.
• Versiyon & Onay — reçetenin Taslak → Onaya Sunuldu → Onaylandı → Yayınlandı durum geçişleri ve doğrulama kontrolleri (eksik kaynak, döngüsel öncelik, tekrarlayan varyant/fraksiyon, ters çevrilmiş parametre limiti, kütle dengesi).
• İçerik Kilidi — reçete içeriği (formül, rota, operasyon, proses parametresi, varyant) yalnızca Taslak durumda değiştirilebilir. Onaya sunulduktan sonra donar; böylece o versiyona göre üretilmiş partilerin standardı geriye dönük bozulmaz. Liste fiyatı ve satış birimi gibi ticari alanlar her durumda düzenlenebilir.
• Revizyon — yayınlanmış bir reçeteyi değiştirmek için Yeni Revizyon açılır: formül ağacı, rota/operasyon (öncelik zinciri dahil), proses parametreleri ve varyant fraksiyonları yeni bir taslak sürüme birebir kopyalanır. Yeni sürüm yayınlandığında öncekiler otomatik kullanımdan kaldırılır — bir ürün kodunun aynı anda tek yayınlanmış sürümü olur.
• Değişiklik İzi — hangi alanın kim tarafından, ne zaman, neyden neye çevrildiği. Versiyon & Onay yalnızca durum geçişlerini gösterir; bu sekme içerik değişikliklerini gösterir ve reçetenin de partinin de kendi izi vardır.
• Eşzamanlı Düzenleme Koruması — her kayıt bir sürüm sayacı taşır. İki kişi aynı reçeteyi/partiyi açık tutup kaydederse ikincisi "başka biri değiştirdi" uyarısı alır; kimsenin işi sessizce silinmez.
• Çöp Kutusu — silme iki adımlıdır: reçete/parti önce çöp kutusuna gider (geri yüklenebilir), kalıcı silme ayrı bir adımdır. Partisi olan reçete ve çıktı lotu başka partide tüketilmiş parti hiç silinemez.
• Kaynak Kataloğu — tüm reçetelerden bağımsız, paylaşılan iş merkezi/makine listesi.
• Üretim Partisi (Batch) — bir reçete versiyonunun tek bir icrası. Reçete "ne olması gerekir", parti "ne oldu"dur. Parti açıldığında reçete iskeleti kopyalanır (girdi kalemleri, operasyon adımları, ölçülecek parametreler ve o anki spec limitleri) — reçete sonradan revize edilse bile partinin hangi standartla üretildiği bozulmaz.
• Lot & Şecere (Genealogy) — her girdi ve çıktı kaleminin lot numarası. Yarı mamul kalemleri kaynak partiye bağlanarak zincir kurulur; böylece bir sevk lotundan geriye tüm hammadde lotlarına, bir hammadde lotundan ileriye etkilenen sevk lotlarına gidilebilir (geri çağırma etki analizi).
• Randman — kabul edilen çıktı / ürüne dönüşen girdi (%). Buhar, doğalgaz, yıkama suyu gibi yardımcı işletme girdileri tüketim olarak kaydedilir ama böleni şişirmemeleri için "Randmana" kutusu işaretlenmez. Bu işaret reçetenin formül satırında bir kez konur, partiye oradan taşınır.
• Birim (UoM) ve boyut — her birim bir boyuta (kütle, hacim, adet, uzunluk, süre, enerji) ve o boyutun taban birimine çevrim çarpanına sahiptir (1 TON = 1000 KG, 1 BB = 1 ADT). Miktarlar kaydedilirken taban birime normalize edilir; randman ve kütle dengesi yalnızca kütle boyutunda hesaplanır. Böylece 320 SM³ doğalgaz ile 1 000 kg char aynı toplamda toplanmaz; diğer boyutlar ayrı satırda "Randman dışı tüketim" olarak raporlanır.
• Ürün Kalite Spesifikasyonu — çıkan ürünün sağlaması gereken özellikler (iyot sayısı, sertlik, kül, nem) ve limitleri. Proses parametresinden farkı: o "fırını nasıl çalıştıracağız", bu "çıkan ürün ne olmalı". Fraksiyon seçilmezse özellik tüm çıktı fraksiyonlarına uygulanır (joker satır).
• Lot Kalite Durumu — çıktı lotu için: Spek içi (tüm ölçümler tamam ve limitler içinde), Spek dışı (kritik bir özellik limit dışı), Ölçülmedi (en az bir ölçüm eksik). Eksik ölçümle uygunluk beyan edilmez.
• Analiz Sertifikası (CoA) — bir çıktı lotunun müşteriye verilen uygunluk belgesi. Yalnızca Spek içi ve Kabul kararlı lotlar için düzenlenebilir; hurda/yeniden işlem kararlı ya da ölçümü eksik lot sertifikalanamaz. "CoA'da" işareti kapalı özellikler (iç kontrol değerleri) belgede görünmez.

Tipik Kullanım Akışı

Reçeteyi tanımlamak

1. Sol menüden Nuve Recipe'yi açın; reçete listesinden mevcut bir reçeteyi seçin veya Yeni Reçete oluşturun. Sektör seçici + Demo Yükle ile hazır bir örnek veri kümesi de yükleyebilirsiniz (ton balığı, aktif karbon, çikolata, deterjan, kozmetik, süt ürünleri).
2. Formül (BOM) sekmesinde ürünün çok seviyeli ağacını (örn. big-bag → dökme ürün → aktivasyon çıktısı) düzenleyin.
3. Rota & Operasyonlar sekmesinde adımları, öncelik ilişkilerini ve kaynak atamalarını tanımlayın. Bir operasyon satırındaki termometre düğmesine basarak o adımın proses parametrelerini (kod, ad, birim, hedef, min, maks, kritik) girin.
4. Kalibre Varyantları sekmesinde varyantları ve çıktı fraksiyonlarını girin. Kolonlar sabit değil: Fraksiyon Ekle ile sektörünüze uygun kodları (ör. 8x30, PAC, FINES) tanımlarsınız; sistem her satır için toplam çıktıyı ve randmanı hesaplar, çıktı ham girdiyi aşarsa kırmızı uyarır.
5. Kalite Spesifikasyonu sekmesinde ürünün sağlaması gereken özellikleri girin (özellik kodu, ad, birim, hedef, min, maks, test metodu). Fraksiyon kolonunu boş bırakırsanız özellik tüm fraksiyonlara uygulanır. Kritik işaretli bir özellik spek dışıysa o lot kabul edilemez; CoA'da işareti belgeye girip girmeyeceğini belirler.
6. Kalibre Dağılımı sekmesinde parti bazlı yüzde dağılımını girin; sistem ağırlıklandırılmış çıktı projeksiyonunu fraksiyon başına otomatik hesaplar.
7. Versiyon & Onay sekmesinde doğrulamayı çalıştırın ve reçeteyi onay akışından geçirip yayınlayın.

   Onaya sunduğunuz andan itibaren içerik kilitlenir. Bir hata görürseniz reçeteyi Taslak'a geri alın (Versiyon & Onay sekmesinden), düzeltin, tekrar sunun.

8. Asprova Köprüsü sekmesinden reçeteyi planlama sistemine aktarım için önizleyin (JSON export).

Birimler Kaynak Kataloğu → Birim Kataloğu alt sekmesinden yönetilir. Varsayılan set (KG, TON, G, M³, SM³, L, ADT, BB, KOLİ, PALET, KSA, M, DK, SA, KWH) ilk kullanımda otomatik kurulur; kendi biriminizi eklerken boyutunu ve taban birime çevrim çarpanını verirsiniz. Bir boyutun taban birimi ve parti satırlarında kullanılan bir birim silinemez.

Yayınlanmış reçeteyi değiştirmek

Yayınlanmış reçete doğrudan düzenlenemez. Değişiklik için:

1. Reçete başlığındaki Yeni Revizyon'a basın; istenirse versiyon numarası verin (boş bırakılırsa 1.0 → 2.0 gibi otomatik türetilir).
2. Açılan taslak sürümde değişikliği yapın — içerik birebir kopyalanmış olarak gelir.
3. Yeni sürümü onay akışından geçirip yayınlayın. Önceki sürüm otomatik Kullanımdan Kaldırıldı'ya geçer ve bu, iki sürümün versiyon geçmişine de yazılır.
4. Eski sürümün partileri olduğu gibi kalır; hangi standarda göre üretildikleri değişmez.

Değişiklik İzi sekmesi her kaydetmede hangi alanın neyden neye çevrildiğini, kimin çevirdiğini ve (girilmişse) gerekçesini gösterir.

Üretim partisi açmak ve izlenebilirlik

9. Üstteki Üretim Partileri sekmesine geçin, Yeni Parti ile yayınlanmış bir reçete seçip parti numarası ve planlanan miktarı girin. Girdi kalemleri, operasyon adımları, ölçülecek parametreler ve lot kalite ölçüm satırları reçeteden otomatik oluşur.

   Parti yalnızca yayınlanmış reçeteden açılabilir; taslak ya da onay bekleyen bir reçeteyle üretime başlanması standart dışı üretim sayılır.

   Girdi miktarları formül ağacını patlatarak (explode) hesaplanır: ara ürün üreten bir bileşenin altı gereken / üretilen çarpanıyla dolaşılır ve ıskarta payı tüketimi artırır. 1 big-bag (500 kg dökme ürün) planladığınızda sistem 500/220 çarpanını uygular ve 2 455 kg char ister — miktarları elle yazmanız gerekmez. Planladığınız birim kök ürünün birimiyle aynı boyutta değilse ölçekleme yapılmaz ve parti oluşturulurken uyarı gösterilir.

10. Girdi Lotları sekmesinde tüketilen hammadde lotlarını (lot no, tedarikçi, tedarikçi lotu, gerçekleşen miktar) girin. Kalem bir yarı mamulse Kaynak Parti kolonundan onu üreten partiyi seçin — şecere zinciri bu bağ üzerinden kurulur. Buhar/gaz/su gibi yardımcı girdilerde Randmana kutusunu işaretlemeyin.
11. Operasyon Kaydı sekmesinde her adımın başlangıç/bitiş zamanını girin; termometre düğmesiyle ölçüm satırlarını açıp ölçülen değerleri yazın. Spec dışı ölçümler anında kırmızı işaretlenir.
12. Çıktı Lotları sekmesinde üretilen fraksiyonları, lot numaralarını ve kararını (Kabul / Yeniden İşlem / Hurda) girin. Kabul edilen toplam, partinin gerçekleşen miktarını ve randmanını belirler. Her lot satırındaki Kalite kolonu lotun durumunu gösterir; satırı açıp laboratuvar ölçümlerini girin. Hedef/min/maks değerler reçeteden snapshot'lanmış geldiği için değiştirilemez — reçete sonradan revize edilse bile lotun hangi limitlere göre değerlendirildiği bozulmaz. Spek içi bir lotun satırındaki CoA indir düğmesi analiz sertifikasını PDF olarak verir.
13. Doğrulama sekmesinde hata ve uyarıları gözden geçirin; sapma tablosu spec dışı ölçümleri ve %10'u aşan süre sapmalarını reçete hedefiyle yan yana listeler.
14. Partiyi Üretime Verildi → Üretimde → Tamamlandı → Kapatıldı akışında ilerletin. Bir aksaklıkta parti iptal edilmeden Beklemede'ye alınabilir.

    Doğrulamada hata varsa (zaman bütünlüğü, kütle dengesi, kritik parametrede spec dışı ölçüm) parti tamamlanamaz — kayıt yanlış veriyle donmasın diye bloklanır.

15. İzlenebilirlik sekmesinden şecereyi görüntüleyin: Geriye yönü sevk lotundan hammadde/tedarikçi lotlarına iner, İleriye yönü bir lotun hangi partilerde tüketildiğini bulur. Lot numarası ile arama yaparak partiden bağımsız da girebilirsiniz.
16. Parti başlığındaki Parti Kaydı (PDF) düğmesi denetime verilecek tam kaydı üretir: girdi lotları, operasyon zamanları, proses ölçümleri, çıktı lotları, randman ve doğrulama bulguları tek belgede.

Özellik Referansı

• Reçete, rota, operasyon, proses parametresi, kaynak, varyant/çıktı fraksiyonu ve geçiş/setup süresi CRUD işlemleri
• Kalibre dağılımı girişi ve fraksiyon başına ağırlıklandırılmış üretim projeksiyonu hesaplama
• Versiyon/onay durum makinesi, doğrulama kontrolleri ve audit trail
• Kaynak kataloğu: paylaşılan iş merkezi/makine listesi
• Geçiş (changeover) süreleri: ürün-ürün geçiş süresi ve temizlik/soğuma kaydı
• Üretim partisi: reçeteden iskelet türetme (explode), girdi/çıktı lot kaydı, operasyon gerçekleşmesi, proses ölçümleri, durum makinesi (Planlandı → Üretime Verildi → Üretimde → Tamamlandı → Kapatıldı; ayrıca Beklemede/İptal)
• Randman & kütle dengesi: kabul edilen çıktı / ürüne dönüşen girdi; yardımcı işletme girdileri (buhar, gaz, su) kalem bazında böleneden hariç tutulabilir
• Parti doğrulaması: zaman bütünlüğü (bitiş ≥ başlangıç), kütle dengesi, spec dışı ölçüm (kritik parametrede hata, diğerinde uyarı), ölçülmemiş kritik parametre, lot numarası eksikliği, kapanmamış operasyon, randman aykırılığı. Hata varken parti tamamlanamaz.
• Sapma raporu: spec dışı ölçümler ve %10'u aşan süre sapmaları, reçete hedefiyle yan yana
• Lot şeceresi: iki yönlü izleme (geriye hammadde lotlarına, ileriye etkilenen sevk lotlarına), lot numarası ile arama, döngü ve derinlik koruması
• Asprova APS'ye JSON export önizlemesi (formül + rota + operasyon + varyant)
• Master data koruması: içerik kilidi (taslak dışı reçete donar), revizyon kopyalama, tek yayınlanmış sürüm kuralı, alan bazlı değişiklik izi, eşzamanlı düzenleme koruması (sürüm sayacı), soft delete + çöp kutusu + geri yükleme, ürün kodu × versiyon tekilliği
• Asprova/Cedriks entegrasyon köprüsü için 5 staging tablosu (gerçekleşme, vardiya, takvim/kapasite, stok, plan çıktısı)
• Satış siparişi alt modülü: müşteri yönetimi, sipariş/satır kaydı, TCMB kuru snapshot'ı, sipariş durum makinesi ve müşteri/ürün bazlı fiyat-miktar karşılaştırması
• Birim (UoM) kataloğu: boyut + taban birime çevrim; miktarlar normalize saklanır, randman ve kütle dengesi yalnızca kütle boyutunda hesaplanır, diğer boyutlar ayrı raporlanır
• Çok seviyeli patlatma: ara ürün üreten bileşenin alt ağacı gereken / üretilen çarpanıyla çözülür, ıskarta payı tüketimi artırır, ara ürünler girdi olarak tekrar sayılmaz
• Ürün kalite spesifikasyonu ve lot kalitesi: fraksiyona özgü + joker özellik satırları, limitleri partiye snapshot'lanan lot ölçümleri, Spek içi / Spek dışı / Ölçülmedi lot durumu; kritik özellikte spek dışı ölçüm kabul edilen lotu doğrulamada bloklar
• Analiz sertifikası (CoA) ve parti kaydı: lot bazlı CoA ve tam parti kaydı PDF olarak üretilir; CoA'da yalnızca "CoA'da" işaretli özellikler ve lot numaralı, ürüne dönüşen girdiler görünür
• 77 API endpoint'i (/api/nuve-recipe/...), 29 tablo; yetkilendirme nuve_recipe:manage rolüyle sınırlıdır

Sektör Uyarlaması

Modül sektöre bağımlı değildir; süreç endüstrisine özgü kavramlar veri olarak tanımlanır:

İhtiyaç	Nerede tanımlanır
Sıcaklık/basınç/süre rejimi	Rota & Operasyonlar → proses parametreleri
Ürün fraksiyonlarına ayrışma (mesh, kalibre, yağ oranı…)	Kalibre Varyantları → çıktı fraksiyonları
Ürün kalite şartnamesi (iyot sayısı, sertlik, kül, nem, viskozite…)	Kalite Spesifikasyonu → özellik satırları
Sektöre özgü ölçü birimleri (big-bag, SM³, koli, kangal…)	Kaynak Kataloğu → Birim Kataloğu
Yardımcı işletme tüketimi (buhar, gaz, su)	Girdi Lotları → "Randmana" işaretsiz kalem
Fırın/hat geçişinde soğuma & temizlik	Geçiş Süreleri
Yarı mamul ara üretimi	Reçetesiz parti + kaynak parti bağı

Aktif Karbon / Kimya demo seti bu yapının tamamını çalışır halde gösterir: hindistan cevizi kabuğundan granül aktif karbon (karbonizasyon → buharla aktivasyon → asit yıkama → kurutma → mesh eleme → paketleme), 7 operasyon + 15 proses parametresi, alternatif kimyasal aktivasyon rotası, 6 mesh fraksiyonu, 13 satırlık ürün kalite spesifikasyonu ve 3 seviyeli lot zinciri kurulmuş 4 üretim partisi. Partiler 1 big-bag olarak planlanmıştır: girdi miktarları elle yazılmaz, formül ağacı patlatılarak (1 BB → 500 kg dökme → 863 kg aktivasyon çıktısı → 2 455 kg char) hesaplanır.

Kısıtlar / Bilinen Sınırlar

• Formül (BOM) satırları şu an elle giriliyor; Oracle ERP'den salt-okunur senkronizasyon henüz yok.
• Asprova ve Cedriks (MES) ile gerçek canlı bağlantı kurulmadı — staging tabloları şema düzeyinde hazır ama veri akışı yok. Parti gerçekleşmesi de elle girilir; MES'ten otomatik akış yok.
• Kapalı döngü (gerçekleşen randıman/süre'nin reçete standardını otomatik güncellemesi) henüz tasarlanmadı — ama artık gerçekleşen randman ve ölçüm verisi toplandığı için önkoşulu sağlanmış durumda.
• Laboratuvar/kalite modülü ayrı değil: proses ölçümleri operasyon kaydının, ürün ölçümleri çıktı lotunun içinde tutulur. Lot bazlı analiz sertifikası (CoA) üretilir, ancak numune yönetimi, test planı/çizelgesi, cihaz kalibrasyon takibi ve retest akışı kapsam dışıdır.
• Kalite spesifikasyonu tek boyutludur: özellik başına hedef + min/maks. Müşteriye özgü şartname (aynı ürün için farklı müşteride farklı limit) ve raf ömrü/stabilite eğrisi modellenmiyor.
• Parti çıktı lotları ile satış siparişi/sevkiyat arasında bağ yok; hangi lotun hangi müşteriye gittiği henüz kaydedilmiyor (ileri yön şecere bu nedenle fabrika içinde kalır).